Scenario 1: Delen is vermenigvuldigen

In dit eerste scenario is de mensheid bevrijd van de last van de arbeid. Robots en kunstmatige intelligentie hebben in 2040 het werk grotendeels overgenomen. De productie van goederen en diensten vindt vrijwel geheel geautomatiseerd plaats. De nieuwe uitdaging is: hoe zinvol te leven? En waar willen wij als mensheid naartoe?

Hoe kon deze situatie ontstaan? De directe aanleiding waren twee ernstige rampen. De COVID 27 crisis van 2024 én in datzelfde jaar een extreme droogte over het hele noordelijk halfrond waardoor vrijwel alle oogsten mislukten. Wereldwijd brak toen het inzicht door dat het zo niet langer door kon gaan. Binnen de VN ontstond eenstemmigheid en draagvlak om enkele ingrijpende gezamenlijke besluiten te nemen.

Achteraf bleek een van de belangrijkste besluiten de afschaffing van intellectueel eigendom. Van copyright naar copyleft.  Kennis kwam voor Iedereen beschikbaar. Kennis ging ongehinderd over de hele wereld stromen. Kenniskloven werden opgeheven en de hele wereld werd slimmer. Dat gaf een enorme boost aan lopende ontwikkelingen op wetenschappelijk gebied.

Biotechnologie, medische technologie, neurobiologie, nanotechnologie, kunstmatige intelligentie en robotica convergeerden en versnelden elkaar. Dit leidde bijvoorbeeld tot atomaire precisie printing, waarbij allerlei materialen op atomair niveau kunnen worden geprint en bioprinting, waarbij menselijke organen, maar ook vlees voor voedsel gewoon kunnen worden geprint. Door bioprinting en precisiefermentatie was er geen behoefte meer aan veeteelt, waardoor 2/3 van de landbouwgrond vrij viel voor ander gebruik. Deels zijn deze gronden gebruikt voor rewilding, deels voor zonnefarms en windmolens.

Ook de medische wetenschap heeft zich razendsnel verder ontwikkeld. Dankzij door AI ontwikkelde geneesmiddelen en nanotech zijn de kosten van medische zorg drastisch gedaald. Mede door het beschikbaar komen van een ‘verjongingspil’ blijft de gemiddelde leeftijd stijgen. 100 jaar wordt al gezien als een normale leeftijd. De eerste 120 jarigen lopen ook al rond.

Fotonische In het oog geïmplanteerde lenzen en hersenimplantaten maken continue toegang tot het wereldwijde internet mogelijk. IQ Is niet belangrijk meer, omdat Iedereen toegang heeft tot zijn of haar persoonlijke Intelligente Assistent en nu een assisted IQ heeft van 200 of meer. Intelligentie is vervangen door kunstmatige intelligentie.

De combinatie van zonne-energie, wind, geothermie, batterijtechnologie en kernfusie maken dat er rond 2040 vrijwel onbeperkte energie beschikbaar is tegen verwaarloosbare kosten. Huizen en gebouwen creëren hun eigen energie via zonnecollectoren in vensterglas en wanden.

Dankzij de beschikbaarheid van vrijwel onbeperkte, bijna gratis, energie kunnen nu vrijwel alle grondstoffen worden gerecycled en is de economie volledig circulair geworden. In de gebouwde omgeving hebben geprinte koolstofplaten die licht en supersterk zijn staal en beton vervangen. Doordat koolstof onbeperkt voorradig is, zijn daardoor schaarse grondstoffen vervangen.

Het aanzicht van steden en dorpen is mede daardoor bijna onherkenbaar veranderd. Straten, wegen en gebouwen zijn steeds groener geworden. De architectuur van 2040 verenigt efficiëntie met natuurlijk, licht en kleurrijk met aards en solide, praktisch met esthetisch. Wat een bezoeker uit 2022 echter misschien nog wel het meest zou opvallen is het rijke geurpalet dat wordt verspreid door de nu overal aanwezige bloeiende planten en bloemen. Nu uitlaatgassen afwezig zijn, kun je die weer echt ruiken.

De enorme versnelling van de technologie heeft ook de infrastructuur getransformeerd. Vervoer is volledig gerobotiseerd. Op de wegen rijden zelfsturende auto’s. Daardoor is het onderscheid tussen openbaar en particulier vervoer komen te vervallen. Openbaar vervoer in stedelijke gebieden is gratis.

Dit alles leidt tot een extreme daling van de kosten van levensonderhoud. Vrijwel alles kan nu heel goedkoop worden geproduceerd. Want het wordt geproduceerd van gerecyclede grondstoffen, met bijna gratis energie, door robots, die weer door andere robots zijn geproduceerd.

Een tweede belangrijk besluit betrof de invoering van een universeel basisinkomen. Dat universele basisinkomen gaf bestaanszekerheid aan alle leden van de wereldbevolking. De invoering ervan werd vergemakkelijkt door de dalende kosten van levensonderhoud en werd voorafgegaan door enkele succesvolle experimenten in Brazilië, Zwitserland en Finland.

De invoering van het basisinkomen transformeerde de samenleving. Werken doen mensen alleen nog voor hun plezier en dan vooral om bij te dragen aan de verdere ontwikkeling van kunst, wetenschap en de exploratie van de ruimte. Saai zijn of je vervelen is de nieuwe armoede; werken aan iets spannends om de wereld te verbeteren is het nieuwe cool, de nieuwe status en de nieuwe rijkdom.

Door de grote welvaart en geringe sociale ongelijkheid zijn de overheidsuitgaven voor orde en veiligheid sterk gereduceerd. De toegenomen vrij besteedbare vrije tijd heeft gezorgd voor een bloeiend gemeenschapsleven waarin zorgen voor elkaar en voor de gemeenschap een belangrijke waarde is. Verder zijn de overheidsuitgaven ook nog eens drastisch gedaald door de goedkoop aan te leggen en te onderhouden fysieke infrastructuur.

Overheidsinkomsten worden automatisch geheven via digitale belastingheffing. BTW wordt automatisch geheven bij iedere transactie. De Tobintax levert inkomsten op uit valutatransacties en de vermogens- en successiebelasting zorgt voor afroming van topinkomens. Let op! Door de inflatie is de euro nu nog maar 1/10 waard van de euro van 2022. De euro is trouwens vervangen door de digitale GC (global coin)

Toen wetenschappers ontdekten dat de beschermende magnetische sfeer rond de aarde aan het verzwakken is en volgens berekeningen tegen 2400 zozeer is verzwakt dat normaal leven op aarde onmogelijk wordt, is emigratie naar de ruimte het leidende principe geworden in alle openbaar bestuur. Intussen wonen er al mensen op Mars, enkele andere planeten zijn intussen al bezocht.