TYPEONECIV

In deze blog wil ik drie vragen beantwoorden die ik vaker krijg na afloop van mijn lezingen. Allereerst de vraag; is de futurologie wel een echte wetenschap? Dan de vraag naar aliens (en de toekomst). En tot slot de vraag wat de rol is van religie in toekomstverkenningen.

Futurologie is een echte wetenschap die je ook aan verschillende universiteiten kunt studeren. Het is wel een bijzondere wetenschap. Futurologen kijken naar ontwikkelingen in één vakgebied en vervolgens naar de mogelijke gevolgen daarvan in andere vakgebieden. Wij kijken daarbij naar zo veel mogelijk vakgebieden. Van astrofysica tot religiewetenschap. Wij kijken daarbij niet alleen naar de toekomst, maar ook naar heden en verleden. Soms wel duizenden jaren terug. En zo zoomen wij voortdurend in en uit en proberen daarbij verbanden te leggen tussen al die vakgebieden en tijdperken. Wij zijn dus experts in het in- en uitzoomen.

Dit levert onverwachte inzichten op en toont onverwachte verbanden. Ik kan daarom iedereen aanraden om zich te bekwamen in het in- en uit zoomen. Dat levert vele voordelen op. Je ziet dan vaak onverwachte oplossingen voor je vragen en problemen – zowel voor je werk als privé, en dat maakt je optimistisch. Het relativeert ook enorm als je ziet dat je niet de enige bent met deze vraag of dit probleem. Zeker ook als je de oplossingen ziet waar andere mensen op zijn gekomen. Futurologie is dus eigenlijk een ultieme vorm van ‘out of the box’ denken.

TYPEONECIV

Dan die vreemde titel van deze blog. Op dit moment cirkelen er verschillende satellieten om de aarde die op zoek zijn naar planeten buiten ons zonnestelsel; zogenaamde exoplaneten. En die ontdekken we nu aan de lopende band. Ook planeten vergelijkbaar met onze aarde. Dus niet te ver van hun zon af of juist te dichtbij. Niet te warm en niet te koud. Niet te groot en niet te klein. Met waterstof en koolstof als bouwstenen voor aards leven. En intussen speuren krachtige telescopen – ook vanaf de aarde – naar tekenen van intelligent leven. Ergens op een van die biljoenen en biljoenen planeten in het universum moet toch ook leven zijn ontstaan? Sterker nog, wetenschappers gaan er steeds meer vanuit dat het leven op aarde oorspronkelijk in de vorm van micro-organismen via komeet inslagen uit de ruimte tot ons is gekomen. Waarom hebben wij dan nog steeds geen tekenen van intelligent leven buiten onze planeet ontdekt? (Ja ik weet dat er mensen zijn die ervan uitgaan dat dat al wel is gebeurd, maar dat de autoriteiten dit stilhouden uit angst voor paniek of sociale ontwrichting.)

Type 1 beschaving

Een mogelijk antwoord op deze vraag komt van de Russische geleerde Kardasjov die een indeling ontwikkelde in planetaire beschavingen. Een zogeheten type 1 beschaving beschikt over alle energie van haar moeder planeet en beheert deze duurzaam. Een type 1 beschaving is ook een mondiale beschaving en in staat tot ruimtevaart binnen het eigen zonnestelsel.

Type 0 beschaving

Wij zijn een type 0 beschaving, maar wel op weg naar type 1. Nou is het de vraag of wij dat gaan halen. De kans is aanwezig (10%? -90%?) dat wij onszelf voor die tijd vernietigen. Bijvoorbeeld in een alles vernietigende kernoorlog of biologische oorlog. Of door onze planeet te veranderen in een gloeiendhete broeikas waarin al het leven onmogelijk wordt. Of door een ontsporende technische ontwikkeling van bijvoorbeeld zichzelf reproducerende nano-robotjes of kunstmatige intelligentie.

Misschien zijn er in het heelal al vaker intelligente levensvormen ontstaan, maar zijn die er nooit in geslaagd om de stap naar een type 1 beschaving te maken. Vandaar misschien ook dat we nog nergens buiten onze planeet sporen van intelligent leven  hebben gevonden.  Hiermee heb ik meteen ook de vraag beantwoord: gaan we het redden als mensheid? Ik weet het niet. Ik hoop het wel, maar dan zullen wij nog wel die stap moeten maken naar een type 1 beschaving.

Een duurzaam beheerde planeet

Wat is daarvoor nodig? Wel allereerst zullen wij moeten leren om onze planeet duurzaam te beheren. Geen enkele diersoort kan leven in een omgeving die hij zelf steeds sterker vervuilt. Ook de mens niet. Om de aarde duurzaam te beheren is internationale samenwerking nodig. Alleen samen kunnen we de grensoverschrijdende problemen rond klimaatverandering, schaarste aan grondstoffen, verlies van biodiversiteit, criminaliteit en terrorisme aanpakken. Anders blijven we deze gevolgen afwentelen op de anderen.

Internationale solidariteit vereist

Voor internationale samenwerking is weer internationale solidariteit nodig en een rechtvaardige verdeling van de welvaart op onze aarde. Anders zullen er altijd groepen blijven die zich benadeeld voelen. Groepen die op allerlei manieren – goedschiks of kwaadschiks – zullen proberen om het in hun ogen rechtvaardige deel van de koek te bemachtigen. Met alle gevolgen van dien. Denk aan illegale immigratie, terrorisme, sabotage, gewapende conflicten, oorlog.

De rol van religie

En dan tot slot: wat is de rol van religie in toekomstverkenningen? Religies vervullen meestal een behoudende rol als het gaat om maatschappelijke veranderingen. Zij bevestigen doorgaans een conservatief wereldbeeld, gebaseerd op opvattingen uit een ver verleden. Ze zijn opvallend vaak patriarchaal en etnocentrisch En ze beschrijven de wereld zoals die werd waargenomen in de tijd van hun ontstaan.

Intelligent buitenaards leven

Als futuroloog hou ik me ook met de verre toekomst bezig. Laat mij daarom een voorspelling doen. Ergens halverwege deze eeuw zullen wij contact maken met een ver ontwikkelde beschaving. Wat zal er gebeuren als wij dan (of eerder) intelligent buitenaards leven ontdekken? Giordana Bruno werd ruim 400 jaar geleden, in 1600 levend verbrand, omdat hij zei dat er buitenaardse beschavingen bestaan. De katholieke kerk vroeg toen: hoeveel pausen zouden er dan zijn in de ruimte? 1000? 1 miljoen? 1 miljard? En hoeveel heiligen zouden er dan zijn? Vele miljarden? Om het simpel te houden hebben ze Giordana Bruno toen maar verbrand.

Tot slot nu een vraag aan u. Wat denkt u dat er straks zal gebeuren? Zouden de godsdiensten op aarde dan gaan bijdragen aan een versneld proces naar een type 1 beschaving?

© Peter van der Wel  (12019)

PS: Stuur deze blog vooral door naar collega’s en vrienden!  Kreeg u ’m zelf doorgestuurd?  Abonneer u  hier gratis

PPS: Wilt u maandelijks als eerste mijn nieuwste blog ontvangen? Geef u  hier  op voor gratis toezending